Endometrioza a genom – Polacy współautorami największych badań na świecie
15 marca 2023, 13:06Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego, Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Uniwersytetu Harvarda, Uniwersytetu Łódzkiego, japońskiego RIKEN, fińskiego Uniwersytetu w Oulu i 20 innych instytucji naukowych, opublikowali wyniki największych na świecie badań nad genetycznymi podstawami endometriozy. W ich trakcie przeanalizowali genomy 60 674 kobiet cierpiących na endometriozę oraz 701 926 pań, których ta choroba nie dotknęła.
Poznaliśmy najbliższą masywną czarną dziurę. Znajduje się w gromadzie Omega Centauri
12 lipca 2024, 09:55Badania szybko poruszających się gwiazd w gromadzie Omega Centauri dostarczyły dowodów, że w centrum gromady znajduje się czarna dziura. Jej masę oszacowano na 8200 mas Słońca, co nie tylko wskazuje, że należy ona do czarnych dziur o średniej masie, ale również, że jest najbliższą nam masywną czarną dziurą. Omega Centauri znajduje się bowiem w odległości około 18 000 lat świetlnych od Ziemi.
Sahelantrop był dwunożny. To najstarszy przodek człowieka?
5 stycznia 2026, 10:11W środowisku naukowym od lat toczyła się debata, czy pochodzące sprzed 7 milionów lat szczątki należą do gatunku poruszającego się w pozycji wyprostowanej. Jeśli tak, czyniłoby to Sahelanthropus tchadensis – gatunek odkryty na początku bieżącego wieku – najstarszym znanym przodkiem człowieka. Naukowcy z Nowego Jorku, Chicago i Seattle dowiedli właśnie, że gatunek poruszał się w pozycji wyprostowanej. Odkryli bowiem element anatomiczny, który występuje wyłącznie u dwunożnych homininów.
Malarz, który widzi barwy słuchem
27 lutego 2008, 13:36Neil Harbisson jest 25-letnim malarzem z achromatopsją, czyli całkowitym niewidzeniem barw. Rozróżnia tylko stopień jasności obrazu, dlatego świat jawi mu się w różnych odcieniach czerni i bieli. Wykorzystując urządzenie o nazwie Eyeborg (w wolnym tłumaczeniu Okoborg od cyborga), po raz pierwszy stworzył serię wielokolorowych prac. Elektroniczny pomocnik przekształcał 360 barw na sygnał dźwiękowy.
Kto pierwszy szukał obcych?
30 stycznia 2009, 12:12Pierwsze próby nawiązania kontaktu z obcymi, np. Marsjanami czy Wenusjanami, nie przypadają wcale, jak mogłoby się wydawać, na XX wiek. Okazuje się, że już w XIX wieku co najmniej kilku naukowców zastanawiało się nad metodami komunikowania z innymi cywilizacjami.
Niebezpieczny mokry termometr
5 maja 2010, 17:03Naukowcy z Purdue University i University of New South Wales postanowili wyliczyć najwyższą tolerowaną przez człowieka temperaturę mokrego termometru (wet-bulb temperature, WBT). Przy okazji dowiedzieli się, że w nadchodzących stuleciach niektóre obszary Ziemi mogą nie nadawać się do zamieszkania przez ludzi.
Samoleczące się polimery
12 stycznia 2011, 22:44Żywe tkanki mają wyjątkową zdolność do samoleczenia się. Od dawna marzeniem technologów materiałowych były samo samonaprawiające się tworzywa, ale do tej pory osiągnięcia nie były porywające. Nowe polimery stworzone przez Polaka potrafią wręcz same poskładać się w całość - wystarczy im do tego nieco ultrafioletu.
Prąd bez kabli coraz bliżej
9 lutego 2012, 14:49Przed pięcioma laty informowaliśmy o stworzeniu przez Massachusetts Institute of Technology technologii bezprzewodowego przesyłania prądu - Witricity. Teraz firma o tej samej nazwie zapowiada, że jej pierwsze urządzenia trafią na rynek jeszcze w bieżącym roku.
Zając nie nadąża za zmianą klimatu
22 kwietnia 2013, 16:50Kiedyś zmiana koloru zajęcy amerykańskich (Lepus americanus) zachodziła w pełnej harmonii z otoczeniem. Gdy zaczynała się zima i spadał śnieg, futro tych zwierząt bielało, a po roztopach sierść stawała się szarobrązowa. Przez zmianę klimatu ssaki przestały jednak pasować do krajobrazu i coraz częściej wśród brązów i czerni traw czy krzaków widuje się białe osobniki.
Arktyka spokojna, Antarktyka bije rekordy
30 września 2014, 10:09Każdego roku we wrześniu zasięg lodu pływającego na obu biegunach osiąga przeciwne skrajne wartości. Na początku miesiąca w Arktyce mamy roczne minimum, a pod koniec września w Antarktyce lód pływający osiąga roczne maksimum.
